Metin Y�ney Boya Ltd. �ti.

 

Boya S�zl���


Aderans: 

Kuru film tabakas�n�n y�zey �zerinde kabarmadan,ince tabakalar halinde kalkmadan veya �atlamadan durma kabiliyetidir. Aderans,boyan�n belki de tek en �nemli �zelli�idir. Islak tutunma,�slak ko�ullara ra�men kuru boya filminin y�zeye tutunma kabiliyeti,genellikle d�� cephe boyalar� i�in �nemlidir.


Akrilik: 

Y�ksek performansl� akrilik esasl� boya veya su-bazl� boyalarda kullan�lan sentetik polimerdir. Boyan�n ba�lay�c�s� gibi,akrilik re�ineler, kaplaman�n kimyasallara dayanmas�na ve ���k hasl��� nedeniyle renginin kal�c� olmas�na olanak sa�lar.


Akrilik Re�ine: 

Renk ve parlakl�k dayan�m�,alkali ve oksidasyon dayan�m�,sertlik, yap��ma ve ba�lama sa�laml��� ve film �mr� gibi �zellikleri s�per olarak nitelendirilen ve kaplama form�lleri aras�nda se�kin bir yeri olan re�inelerdir. Genellikle, akrilik asit,metakrilik asit,akrilonitril ve bunlar�n copolimerlerinin esterlerini i�eren akrili asitlerin t�revlerinin polimerizasyonu sonucu olu�an re�inelerdir. Akrilat re�ineler olarak da bilinirler.


Akrilik esasl� boya: 

(1)Esas olarak aqua ortam i�ersinde polimerik maddenin sabit dispersiyonu. (2) Plastik veya re�inenin ,do�al veya sentetik su i�ersinde dispersiyonu; sentetik, em�lsiyon polimerizasyonu ile yap�l�r. (Dikkat edilmesi gereken husus,polimerizasyondan sonra akrilik esasl� boya su i�erisinde da��lm�� kat�d�r, bu y�zden em�lsiyon de�ildir. Boya end�strisinde akrilik esasl� boya ve em�lsiyon benzer kullan�l�r.)


Akrilik esasl� Boya: 

Polivinil asetat veya akrilik re�ineler gibi sentetik ba�lay�c�lar ile yap�lan su ile inceltilen boyalard�r. Ya�l� boyalar�n tersine,akrilik esasl� boyalar �abuk kurur,d�zg�n akar ve su ile kolayl�kla temizlenebilir. Y�ksek performansl� akrilik esasl� boya boyalar %100 akrilik re�ine i�erirler. 


Akrilik esasl� Boya: 

Ba�lay�c�s�n�n �o�unlu�unu akrilik re�ine olu�turan su ile inceltilen boyalard�r. Belirli �zellikler katmak veya maliyeti d���rmek i�in boyaya kat�lan di�er ba�lay�c�lar ise,stiren,epoksi ve polivinil asetat.


%100 Akrilik esasl� Boya: 

Ba�lay�c� olarak sadece akrilik re�ine kullan�lm�� su ile inceltilen boyalard�r. Genel olarak �ok kaliteli akrilik esasl� boyalar farkl� bir�ok mimari kaplama i�in kullan�l�r,%100 Akrilik esasl� boyalar,s�per aderans,uzun s�reli esneklik,nefes alabilirlik,alkali dayan�m�, sertlik, ve parlakl�k dayan�m�na sahiptirler.


Alkidler: 

Her ne kadar,orta dereceli ekipmanlar ve marin enamellerde ba�lay�c� olarak kullan�lsalar da,i�eride ve d��ar�da,ah�ap boyalar�nda bulunan re�inelerdir.


Badana: 

Esas olarak, kire� ile suyun kar��t�r�lmas� ile elde edilir. �� cephe dekorasyonu i�in kullan�l�r. Y�kamaya kar�� dayan�kl� de�ildir. 


Ba�lay�c�: 

Ba�lay�c�, pigment par�alar�n�, d�zg�n boya filmi olu�turmak �zere ba�lar ve ayn� zamanda boyan�n y�zeye yap��mas�n� sa�lar. Ba�lay�c�n�n cinsi ve miktar�,boyan�n performans �zelliklerinin -y�kanabilirlik,sertlik,yap��ma ve renk dayan�m�- �o�unu belirler. Kaliteli y�ksek performansl� akrilik esasl� boyalar�n �retiminde tercih edilen ba�lay�c�, akrilik polimerler gibi re�inelerdir.


Beyazlama: 

G�ne� �����na maruz kalma sonucu olu�an renk kayb�.


Dayan�kl�l�k: 

Boyan�n maruz kald��� y�prat�c� �evre etkilerine,�zellikle k�t� hava �artlar�,kar�� dayanma derecesi. Dayan�kl�l���n iki etkisi vard�r. Koruyucu �zellikleri y�zeyi bozulmaktan korur. Dekoratif �zellikleri etkileyici g�r�nt�s�n�n kal�c� olmas�n� sa�lar.


Dispersiyon(S�spansiyon): 

�ok ince kat� yap�daki partik�llerin bir s�v� madde i�inde homojen �ekilde da��lmas� i�lemidir.


Elastikiyet: 

Boyan�n,g�r�n�m�nde de�i�iklik olmadan veya zarar g�rmeden, geni�leme ve daralma yetene�i. S�cakl�k de�i�imleri geni�leme ve daralmaya sebep olur. �rne�in sar� �am tanecik boyutuna ba�l� olarak farkl� oranlarda geni�ler. Elastikiyet dayan�kl�l���n anahtar�d�r. Akrilik ba�lay�c�lar elastikiyetleriyle dikkat �ekerler.


Em�lsiyon: 

S�v� yap�daki kimyasal maddenin bir em�lgat�r yard�m�yla ba�ka s�v� kimyasal madde i�inde da��lmas� i�lemi.


Empregnasyon: 

�ok d���k viskoziteli bir s�v�n�n,kat� bir y�zeyin i�ine derinliklerine i�lemesi,girmesidir. Bu sayede kapiler bo�luklar ve porlar dolabilir. Kendinden sonra gelebilecek uygulamaya iyi aderans olu�turur ve y�zeyin mukavemetini artt�r�r.


Enamel: 

Genellikle y�ksek parlakl�kta ama d���k parlakl�k derecelerinde de olabilen ;�rne�in mat enameller, d�zg�n y�zey olu�turma yetene�iyle karakterize edilmi� son kat boyad�r.


Film Olu�umu: 

Boyan�n s�rekli kuru film tabakas� olu�turma kabiliyeti. Bu proses,su veya solventlerin buharla�mas� ve ba�lay�c� par�alar�n�n birle�mesi sonucu olu�ur. S�rekli kuru film suyu iter.


Genle�tirici: 

Pigmentlerin bo�luklar�n� doldurup genle�tiren titanyum dioksitten daha ucuz i�eriktir. Genle�tirici pigmentsiz kullan�lamaz. Yayg�n kullan�lan baz� genle�tiriciler �unlard�r;kaolen,kalsit ve silika.


Hacim kat�lar�: 

Pigment ve ba�lay�c�n�n hacmi toplam�n�n,toplam hacme b�l�m�. Y�zde(%) olarak ifade edilir. Y�ksek hacim kat�lar�,daha kal�n kuru film tabakas�,ileri �rt�c�l�k, ve y�ksek dayan�kl�l�k demektir.


Havas�z spreyleme(p�sk�rtme): 

Y�ksek bas�n�la bir delikten, kuvvet uygulayarak boyan�n atomizasyonu prosesi. �zellikle boya �nceden �s�t�ld���nda,solventlerin buharla�mas� ile yol almas�n�n efektidir.


�nceltici: 

�nceltici ve ba�lay�c� beraber,boyan�n nakil vas�tas�n� olu�tururlar. Su,akrilik esasl� boya boyalarda kullan�lan, boya kuruduk�a buharla�an,d�zg�n boya uygulamas�na olanak sa�layan incelticilerdir. Ya�l� boyalar�n incelticileri ise turpentin veya alkol(ispirto)d�r.


Kabarma: 

Genellikle �s� veya nemin sebep oldu�u, boyan�n �zerindeki oyuklar, kubbe �eklindeki form�lasyonlar. Solvent tamamen u�madan �nce,y�zeyi kuruyan boya filminde solventin hapis olmas� sonucunda da olu�abilir.


Kataliz�r: 

Varl���, kimyasal reaksiyonun h�z�n� artt�r�r. Baz� durumlarda, kataliz�r, emilmeden ve yeniden olu�madan fonksiyon g�sterir. Di�er durumlarda ise reaksiyona hi� girmemi� gibi g�z�k�r ve y�zey karakterlerinin yetkisiyle fonksiyon g�sterir. Negatif kataliz�r ise (inhibit�r) kimyasal reaksiyonu yava�lat�r.


K�vam(Viskozite): 

Boyan�n akmaya kar�� direnci. Y�ksek k�vaml� boya yava� akar; az k�vaml� boya �abuk akar.


K�f: 

Nemli iklimlerde �ok kar��la��lan bir problem olan k�fe sebep kimyasal.


�rt�c�l�k: 

Boyan�n,y�zeyi veya �nceden uygulanan boyay� ve y�zeydeki lekeleri kapatma veya �rtme kabiliyeti. Boyan�n pigmenti ile �rt�c�l�k sa�lan�r. 


Pigment: 

D�zg�n yuvarlak,do�al veya sentetik,inorganik veya organik,��z�nmeyen da��lm�� par�alar(toz). Bu par�alar,boya s�v�s�n�n i�inde da��larak,boyaya renk vermenin yan�nda,opakl�k,kat�l�k,dayan�kl�l�k ve korozyona dayan�kl�l�k gibi boyan�n temel �zelliklerini de geli�tirirler. Bu terim beyaz veya renkli pigmentler ile birlikte genle�tiricilerde i�erirdi. Pigment olan tozlar ve boyalar aras�ndaki fark genel olarak ��z�n�rl���n temelinde incelenmektedir. Kullan�m esnas�nda,pigmentler, ��z�nme yen ve madde i�erisinde da��lan,boyalar ise ��z�nebilir veya sol�syon halinde bulunan malzemelerdir. 


Polimerizasyon: 

Reaktif yap�daki �ifte ba�lar i�eren ayn� veya farkl� monomerlerin �s�,���k veya kataliz�rler yard�m�yla olu�turduklar� farkl� yap�lardaki kimyasal bile�ikler i�lemidir. E�er bir polimer yap� yaln�z bir cins monomerden olu�mu�sa HOMOPOL�MER,iki,��...gibi farkl� cins monomerlerden olu�mu�sa KOPOL�MER ad� verilir.


PVA(Polivinil Asetat): 

Vinil asetat ve bir kataliz�r�n polimerizasyonu sonucu t�retilen renksiz,termoplastik,suda ��z�nebilir,re�inemsi y�ksek polimerdir. Genellikle, d���k kaliteli su-bazl� kaplamalarda akrilik esasl� boya ba�lay�c� olarak kullan�l�r. Bunun yan�nda yap��t�r�c�lar,tekstil,empregnasyon alanlar�nda da kullan�lan bir re�inedir.


PVC(Pigment Hacim Konsantrasyonu): 

Pigment hacminin,kaplamadaki toplam u�ucu olmayan maddelere(�rn.,pigment ve ba�lay�c�) oran�. Bu oran genellikle y�zde(%) olarak ifade edilir.


Re�ine: 

(1) Do�al veya sentetik �effaf ve eriyen �r�nlerin b�y�k bir b�l�m�ne verilen ad. Farkl� renklerde bulunabilirler. Y�ksek molek�l a��rl���na sahip sentetik re�ineler polimer olarak etki ederler. (2) Belirsiz veya �ok b�y�k molek�l a��rl��� olan,strese maruz kald���nda ak��kanl�k kazanan,yumu�ama ve erime aral��� bulunan ve konkoidal k�r�lan kat�,yar� kat�,sahte(ps�domer) kat�lard�r. (3) Genellikle bu terim kaplama ve plastiklerde temel materyal olan her hangi bir polimerin yerine kullan�l�r. 


Renk Dayan�m�: 

Boyan�n orijinal rengini koruma ve solmaya kar�� dayanma 
yetene�idir.


Solma: 

I��k veya s�cakl��a maruz kalan boyan�n renginin a��lmas�.


Soyulma: 

Boyan�n �eritler veya yapraklar halinde y�zeyden ayr�lmas�. Tabakalar halinde kalkmaya benzer olarak aderans kayb� sonucu olu�ur.


Tabakalar halinde kalkma: 

Aderans veya elastikiyet kayb� sonucu boyan�n par�alar 
halinde y�zeyden ayr�lmas�. 


Ta��y�c�: 

Boyan�n,i�inde pigmentin da��ld��� s�v� k�sm�. Ba�lay�c� ve tinerin birle�iminden olu�ur.


Tebe�irlenme: 

Hava ko�ullar�n�n bozucu etkilerinin ba�lay�c� ortam�n� ay�rarak sebep oldu�u boya film y�zeyi �zerindeki kolay ufalanabilir toz olu�umu. Boya filminin tebe�iri, pigmentin se�imi ve konsantrasyonundan etkilenebilir. Ba�lay�c� ortam�n�n se�imi de etkili olabilir. 


Titanyumdioksit,(TiO2): 

Boyalar,plastikler ve kau�uklarda esas pigment olarak kullan�lan,y�ksek opakl�kta,tebe�irsiz a��k beyaz renkte pigmenttir. Mineral ilmenit veya tabi titan dioksit madeni cevherinden elde edilir.


Tozlanma(�i�eklenme): 

Y�zey kaplamalar�n�n,ta�,tu�la,s�va veya har�,�zerinde genellikle beyaz,��z�nebilir tuzlar�n birikerek kabuklanmas�. Nemin har� veya kom�u �imentonun i�inden s�zan tuz veya serbest alkaliler bu probleme yol a�arlar.


VOC(U�ucu Organik ��erik): 

Standard test sonu�lar� alt�nda buharla�an karbon bile�ikleri. Esas olarak,su hari� b�t�n boya solventleri UOC dir. H�k�met,olas� �evre ve sa�l�k etkilerine kar��, boyada bulunan u�ucu organiklerin miktar�n� k�s�tlamay� belirleyebilir. 


Y�kanabilirlik: 

Zarar vermeden kuru boya filmi y�zeyinden kirin kald�r�lmas�na olanak verecek y�kama �ekli i�imizi kolayla�t�r�r.
Yay�lma: Kaplaman�n, f�r�a izleri g�z�kmeksizin d�zg�n boya filmi olu�turma kabiliyeti. �ok kaliteli akrilik esasl� boya boyalar�n s�per yay�lma kabiliyeti vard�r.